Η πρόσφατη επίσκεψη του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, στην Καλαμάτα αποτέλεσε αφορμή για ακόμη μία δημόσια συζήτηση γύρω από την ασφάλεια, τις αρμοδιότητες της Αυτοδιοίκησης και τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση επιλέγει να αναδεικνύει το έργο της στην Περιφέρεια. Η κριτική του Πέτρου Τατούλη, όπως αποτυπώνεται στο δελτίο τύπου του, λειτουργεί ως μια υπενθύμιση ότι πίσω από τις φωτογραφίες και τις δηλώσεις υπάρχει μια σύνθετη πραγματικότητα που απαιτεί σοβαρή προσέγγιση.
Μνημόνια Αυτοδιοίκησης – Κράτους: λύση ή μετακύλιση ευθύνης;
Η υπογραφή νέων μνημονίων συνεργασίας μεταξύ Υπουργείου και δήμων της Μεσσηνίας παρουσιάστηκε ως μια πρωτοβουλία ενίσχυσης της ασφάλειας. Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει: Τι ακριβώς προσφέρουν αυτά τα μνημόνια πέρα από όσα ήδη προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο;
Η κριτική ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση μετατρέπεται σε “συνυπεύθυνη” για κρατικές αρμοδιότητες δεν είναι αβάσιμη. Δήμοι με περιορισμένους πόρους καλούνται να υποστηρίξουν δράσεις που μέχρι πρότινος αποτελούσαν αποκλειστική ευθύνη του κράτους, σε μια εποχή που η υποχρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης έχει γίνει κανονικότητα.
Εάν τα μνημόνια αυτά δεν συνοδεύονται από:
- σταθερή κρατική χρηματοδότηση,
- αύξηση προσωπικού,
- και πραγματική αποκέντρωση αρμοδιοτήτων,
τότε λειτουργούν περισσότερο ως ένα εργαλείο επικοινωνιακής διαχείρισης, παρά ως ουσιαστική πολιτική ασφάλειας.
Το αφήγημα των καμερών και η ανάγκη για πραγματική αστυνόμευση
Η τοποθέτηση 359 καμερών παρουσιάστηκε από τον Υπουργό ως σημαντική συμβολή στην ενίσχυση της ασφάλειας. Αν και τα συστήματα επιτήρησης μπορούν πράγματι να λειτουργήσουν αποτρεπτικά, είναι αυτονόητο ότι δεν υποκαθιστούν:
- τις περιπολίες,
- την ανθρώπινη παρουσία,
- την άμεση επέμβαση,
- την κοινωνική πολιτική.
Έρευνες διεθνώς δείχνουν ότι η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει, αλλά δεν λύνει τα βασικά αίτια της παραβατικότητας, ειδικά σε περιοχές με κοινωνικές ανισότητες. Εκεί που χρειάζεται συνδυασμός πρόληψης, εκπαίδευσης, κοινωνικής ένταξης και επιχειρησιακής δράσης, η μονομερής έμφαση στις κάμερες κινδυνεύει να δημιουργήσει μια αίσθηση ψεύτικης ασφάλειας.
Είναι θεσμικά αδιανόητο να θεωρηθεί ότι ένας δήμος που δεν υπέγραψε μνημόνιο ή δεν εγκατέστησε κάμερες έχει… λιγότερα δικαιώματα στην ασφάλεια. Η ασφάλεια είναι καθολικό δημόσιο αγαθό και όχι πεδίο επιλεκτικών συνεργασιών.
Το πολιτικό πλαίσιο: Μεσσηνία, ένας προεκλογικός «κόμβος»
Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι η πολιτική διάσταση που θίγει ο Πέτρος Τατούλης: οι συνεχείς επισκέψεις υπουργών στην Πελοπόννησο και ειδικά στη Μεσσηνία.
Η περιοχή αποτελεί παραδοσιακό «κάστρο» του Αντώνη Σαμαρά, και η κινητικότητα κυβερνητικών στελεχών έχει προφανή πολιτικά κίνητρα. Στην Ελλάδα, άλλωστε, η προεκλογική μάχη δεν διεξάγεται μόνο σε τηλεοπτικά στούντιο, αλλά και σε τοπικά έργα, υποσχέσεις και υπογραφές μνημονίων.
Η κίνηση αυτή μπορεί να διαβαστεί:
- είτε ως προσπάθεια της κυβέρνησης να αντιστρέψει φθίνουσες τάσεις στη δημόσια αποδοχή,
- είτε ως επίδειξη ενδιαφέροντος για μια κρίσιμη εκλογικά περιοχή.
Σε κάθε περίπτωση, οι πολίτες αντιλαμβάνονται τη διαφορά μεταξύ ουσιαστικής πολιτικής και επικοινωνιακών επισκέψεων. Η συχνότητα των κυβερνητικών «αφίξεων» δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τον πραγματικό τους σκοπό.
Πέρα από την πολιτική αντιπαράθεση – Τι χρειάζεται πραγματικά η Μεσσηνία
Ανεξαρτήτως κομματικής οπτικής, η ασφάλεια στη Μεσσηνία και σε ολόκληρη την Πελοπόννησο απαιτεί:
- ουσιαστική ενίσχυση αστυνομικών τμημάτων,
- κάλυψη οργανικών κενών,
- νέες δομές σε απομακρυσμένες περιοχές,
- στοχευμένες κοινωνικές πολιτικές για ομάδες υψηλής επικινδυνότητας,
- εξοπλισμό, εκπαίδευση και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας για τους αστυνομικούς,
- προγράμματα πρόληψης, και όχι μόνο καταστολής.
- Η ασφάλεια δεν επιτυγχάνεται ούτε με κάμερες ούτε με φωτογραφίες. Επιτυγχάνεται με πολιτικές που σέβονται τους πολίτες, την Αυτοδιοίκηση και τον θεσμό της αστυνομίας.
Η παρέμβαση Τατούλη, ανεξάρτητα από το πολιτικό της πρόσημο, αναδεικνύει ένα πραγματικό ζήτημα: η δημόσια ασφάλεια δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με επικοινωνιακά εργαλεία.
Η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει ολοκληρωμένο σχέδιο και όχι αποσπασματικές δράσεις. Και οι τοπικοί θεσμοί οφείλουν να συμμετέχουν, αλλά όχι να υποκαθιστούν το κράτος.
Το ζητούμενο είναι ένα: Ασφάλεια με ουσία, όχι ασφάλεια με φωτογραφίες.
Επιμέλεια άρθρου – Ανάλυση: Βελιτσίστας Θωμάς
