Επιμελητήριο Κορινθίας: Τα ερωτήματα για τις αναθέσεις, τα παραδοτέα και η δοκιμασία αξιοπιστίας του θεσμού

Το πρόγραμμα «Wine & Balance» και το διακύβευμα

Το Επιμελητήριο Κορινθίας έχει ενταχθεί σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα ενημέρωσης για την υπεύθυνη κατανάλωση οίνου και την ανάδειξη των οίνων ΠΟΠ Νεμέα και ΠΓΕ Κορινθίας, με δράσεις σε Ελλάδα, Γερμανία και Πολωνία. Στόχος του προγράμματος είναι τόσο η εκπαίδευση γύρω από την υπεύθυνη κατανάλωση, όσο και η προβολή των τοπικών οίνων ως προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει δημοσιεύσει η Τζένη Σουκαρά, ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται σε 1.263.807,72 € για την τριετία 2025–2027.

Ήδη έχουν υλοποιηθεί ορισμένες δημόσια ορατές δράσεις, όπως η καμπάνια «Wine and Balance», εκδηλώσεις, ενημερωτικές ημερίδες και σειρά podcasts με θεματική την υπεύθυνη κατανάλωση και τις ζώνες ΠΟΠ/ΠΓΕ.

Το διακύβευμα, επομένως, δεν είναι απλώς οικονομικό. Αφορά:

• την αξιοπιστία ενός ευρωπαϊκού προγράμματος,

• τη φήμη των τοπικών παραγωγών οίνου,

• και την εμπιστοσύνη των μελών του Επιμελητηρίου στον θεσμό που τα εκπροσωπεί.

Η σύμβαση των 136.400 €: το χρονικό της υπόθεσης

Στο επίκεντρο της τρέχουσας κρίσης βρίσκεται η απευθείας ανάθεση ύψους 136.400 € (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), με ΑΔΑ 6Α85469ΗΛ3-ΝΛΙ, που υπογράφηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2025. Η σύμβαση αφορά πενθήμερη διαφημιστική και επικοινωνιακή καμπάνια για το πρόγραμμα οίνου, η οποία περιλαμβάνει:

• παραγωγή τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σποτ,

• προβολή σε ΜΜΕ,

• δημιουργία ιστοσελίδας και διαχείριση social media,

• παραγωγή ενημερωτικού υλικού σε τρεις γλώσσες.

Η συγκεκριμένη ανάθεση αποτέλεσε αφετηρία για μια σειρά ρεπορτάζ, αρχικά από το Korinthia24 και τον δημοσιογράφο Μιχάλη Φιλιάνδρα, που ανέδειξαν ερωτήματα για:

• τη χρονική συγκυρία (υπογραφή στις 9/9, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής 10/9),

• τη διάρκεια του έργου (μόλις 5 ημέρες εκτέλεσης),

• τη διαδικασία ανάθεσης και τυχόν ασυμβίβαστα.

Στη συνέχεια, η Τζένη Σουκαρά, μέσα από δύο εκτενή άρθρα, συστηματοποίησε τα ερωτήματα για το σύνολο των αναθέσεων του προγράμματος και την εικόνα των παραδοτέων, κορυφώνοντας τη συζήτηση στη συνεδρίαση του Δ.Σ. της 18ης Νοεμβρίου.

Τα ερωτήματα της αντιπολίτευσης και των ΜΜΕ

Η διαδικασία του «κατεπείγοντος» και οι ημερομηνίες

Ο Παναγιώτης Πιτσάκης και άλλοι σύμβουλοι κατηγορούν τη διοίκηση για «υφαρπαγή απόφασης» με πρόσχημα το κατεπείγον. Σύμφωνα με όσα καταγράφονται στα ρεπορτάζ, το επιχείρημα της διοίκησης ήταν πως η στενή προθεσμία μεταξύ προέγκρισης (26/8), οριστικής έγκρισης (3/9) και καταληκτικής ημερομηνίας υποβολής (10/9) επέβαλε έναν γρήγορο σχεδιασμό και τις συγκεκριμένες αναθέσεις.

Η αντιπολίτευση, ωστόσο, αντιτείνει ότι:

• άλλοι φορείς είχαν εγκριθεί από τον Ιούνιο, άρα το Επιμελητήριο γνώριζε την προοπτική του προγράμματος,

• οι συμβάσεις άλλων συνεργατών προβλέπουν δυνατότητα υλοποίησης μέχρι 31/12/2025, ενώ για την επίμαχη ανάθεση εμφανίζεται έργο πέντε ημερών με άμεση πληρωμή,

• δεν τεκμηριώνεται επαρκώς γιατί δεν ακολουθήθηκαν πιο ανοιχτές διαδικασίες, έστω με σύντομη προθεσμία.

Επιπλέον, τίθεται ζήτημα εάν έγιναν πληρωμές πριν λήξει τυπικά η προθεσμία υποβολής προσφορών, κάτι που – αν επιβεβαιωθεί – θα αποτελούσε σοβαρό θεσμικό ζήτημα.

Τα παραδοτέα και οι καταγγελίες για υπερκοστολογήσεις

Ένα από τα πιο φορτισμένα σημεία της συνεδρίασης ήταν το ερώτημα «πού είναι τα παραδοτέα». Παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, έχει ήδη απορροφηθεί ποσό άνω των 300.000 € (61,4% του πρώτου έτους), στη συνεδρίαση δεν παρουσιάστηκε ένας πλήρης φάκελος με:

• τεχνικές εκθέσεις,

• αναλυτικά reports καμπάνιας,

• οπτικοακουστικό υλικό,

• αναλυτικά στοιχεία προβολών / reach / engagement.

Ο Θάνος Δούρος στάθηκε ειδικά σε γραμμές κόστους που, όπως υποστήριξε, δημιουργούν ισχυρή υπόνοια υπερκοστολόγησης:

• 6.000 € για δημιουργία προφίλ σε Facebook & Instagram,

• 6.000 € για 50 αναρτήσεις (120 € ανά ανάρτηση),

• 7.500 € για ιστοσελίδα τριών σελίδων,

• podcasts με πολύ χαμηλές προβολές (μέχρι και 28 views σε ορισμένα βίντεο),

• δράσεις στη Γερμανία και στην Πολωνία που – όπως αναφέρθηκε – δεν συνοδεύονται από επαρκή τεκμηρίωση.

Εδώ χρειάζεται σημείωση: podcasts και ψηφιακό υλικό πράγματι υπάρχουν δημόσια διαθέσιμα – κάτι που δείχνει ότι ένα μέρος των δράσεων έχει υλοποιηθεί.

Το ερώτημα, όμως, είναι εάν το σύνολο των παραδοτέων αντιστοιχεί στο καταβληθέν ποσό και εάν υπάρχουν αναλυτικά reports που να τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητα της καμπάνιας.

Το ζήτημα της πιθανής σύγκρουσης συμφερόντων

Ιδιαίτερη ένταση προκάλεσαν οι αναφορές σε πιθανή σύγκρουση συμφερόντων:

• Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Korinthia24 και της Τζένης Σουκαρά, η εταιρεία που έλαβε τη σύμβαση των 136.400 € συνδέεται, βάσει στοιχείων του ΓΕΜΗ και άλλων δημόσιων εγγράφων, με τη σύζυγο μέλους του Δ.Σ., καθώς και με τη σύζυγο του αδελφού του.

• Τονίζεται επίσης ότι πρόκειται για εταιρεία που είχε ως κύριο αντικείμενο κατασκευαστικές δραστηριότητες και προσέθεσε ΚΑΔ διαφημιστικών υπηρεσιών λίγο πριν τις αναθέσεις.

Τα ίδια ρεπορτάζ επισημαίνουν πως το θέμα τίθεται με επιφύλαξη και στο πλαίσιο ερωτημάτων, όχι οριστικών καταγγελιών, και βασίζεται αποκλειστικά σε δημόσια διαθέσιμα στοιχεία.

Ο Βασίλης Ταγαράς έθεσε το ζήτημα στην ηθική του διάσταση, ρωτώντας εάν είναι θεσμικά και πολιτικά αποδεκτό να λαμβάνει τόσο μεγάλη ανάθεση εταιρεία συγγενικών προσώπων μέλους του Δ.Σ., ακόμη κι αν τυπικά δεν παραβιάζεται κάποια διάταξη.

Η υπερασπιστική γραμμή της διοίκησης

Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου, Τάκης Λουζιώτης, στηρίζει την υπεράσπισή του σε τέσσερις βασικούς άξονες:

1. Επίκληση της νομιμότητας και νομικών γνωμών

   • Υποστηρίζει ότι όλες οι διαδικασίες έγιναν σύμφωνα με τον νόμο και ότι οι νομικοί του Επιμελητηρίου έχουν γνωμοδοτήσει πως δεν υφίσταται ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων.

   • Τονίζει ότι στην επίμαχη εταιρεία «δεν υπάρχει πουθενά το όνομα του κ. Μανωλάκη», άρα, κατά την άποψή του, δεν θεμελιώνεται νομικό ασυμβίβαστο.

2. Μεταφορά του φακέλου στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης

   • Ο πρόεδρος δηλώνει ότι «όλα τα στοιχεία» έχουν σταλεί στο αρμόδιο Υπουργείο, ζητώντας επίσημο έλεγχο, μετά τα αλλεπάλληλα δημοσιεύματα.

   • Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να μεταθέσει το βάρος της τελικής κρίσης σε έναν ανώτερο ελεγκτικό μηχανισμό.

3. Επιχείρημα της στενής προθεσμίας

   • Ο κ. Λουζιώτης περιγράφει ένα ιδιαίτερα ασφυκτικό πλαίσιο ημερομηνιών (προέγκριση 26/8, τελική έγκριση 3/9, λήξη προθεσμίας 10/9), υποστηρίζοντας ότι η διοίκηση δεν είχε τον χρόνο που είχαν άλλα επιμελητήρια για να προετοιμάσει πιο ανοιχτές διαδικασίες.

4. Εμπιστοσύνη στην ηθική της διοίκησης και στην τεχνογνωσία των εταιρειών

   • Ο πρόεδρος υποστηρίζει ότι η επιλογή των εταιρειών βασίστηκε σε αποδεδειγμένη τεχνογνωσία και προηγούμενη συνεργασία με το Επιμελητήριο.

   • Διατυπώνει τη φράση «η ηθική της Δ.Ε. δεν θα έβλαπτε το Επιμελητήριο», επιχειρώντας να κλείσει τη συζήτηση στο επίπεδο της ηθικής κριτικής.

Παρά τα παραπάνω, στη συνεδρίαση – όπως καταγράφεται στα ρεπορτάζ – δεν παρουσιάστηκε αναλυτικό φάκελο παραδοτέων, κάτι που αφήνει ανοιχτό το βασικό αίτημα «δείξτε μας το έργο».

Το θεσμικό πλαίσιο: τι λέει ο νόμος (σε γενικές γραμμές)

Χωρίς να προδικάζεται καμία νομική ευθύνη, το ζήτημα ακουμπά πάνω σε δύο βασικούς πυλώνες του Ν. 4412/2016 για τις δημόσιες συμβάσεις:

1. Σύγκρουση συμφερόντων (άρθρο 24 Ν. 4412/2016)

   • Οι αναθέτουσες αρχές υποχρεούνται να προλαμβάνουν, να εντοπίζουν και να θεραπεύουν καταστάσεις όπου τα προσωπικά συμφέροντα εμπλεκόμενων (αιρετών, υπαλλήλων κ.λπ.) μπορούν να επηρεάσουν την αμερόληπτη και αντικειμενική άσκηση των καθηκόντων τους.

2. Απευθείας αναθέσεις και όρια

   • Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει όρια για απευθείας αναθέσεις και εξαιρετικές διαδικασίες, καθώς και υποχρέωση τεκμηρίωσης των επιλογών όταν δεν ακολουθούνται ανοικτοί διαγωνισμοί.

Στην υπόθεση του Επιμελητηρίου, δύο ερωτήματα είναι κεντρικά σε σχέση με τον νόμο – ανεξάρτητα από το τι θα κρίνουν τελικά οι αρμόδιες αρχές:

• Υπάρχει ουσιαστική σύγκρουση συμφερόντων όταν εταιρεία συγγενικών προσώπων λαμβάνει τόσο σημαντική ανάθεση και το μέλος του Δ.Σ. συμμετέχει στη διαδικασία;

• Τεκμηριώθηκε επαρκώς η επιλογή της απευθείας ανάθεσης και του συγκεκριμένου κόστους σε σχέση με τη διάρκεια και το περιεχόμενο του έργου;

Τα ανοιχτά ζητήματα και τα επόμενα βήματα

Μετά την τεταμένη συνεδρίαση, η εικόνα που καταγράφεται είναι αυτή ενός θεσμού σε «καθεστώς αμφισβήτησης»:

• Τα παραδοτέα δεν έχουν παρουσιαστεί ολοκληρωμένα στο Δ.Σ.

• Τα ερωτήματα για τις αναθέσεις και τον χρόνο πληρωμών παραμένουν αναπάντητα.

• Η νομική διάσταση (γνωμοδοτήσεις) δεν έχει αποσαφηνιστεί δημόσια, με αναφορές σε συγκεκριμένα άρθρα και τεκμηρίωση.

Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, ο Παναγιώτης Πιτσάκης έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο προσφυγής στη Δικαιοσύνη και ακόμα και σε ευρωπαϊκά όργανα, ενώ έχει προγραμματιστεί επίσκεψη του ίδιου και του Θάνου Δούρου στο Επιμελητήριο για να δουν τα παραδοτέα από κοντά.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος έχει «ποντάρει» στον έλεγχο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, στέλνοντας εκεί όλα τα στοιχεία. Το εάν αυτός ο έλεγχος θα γίνει σε βάθος και τι θα αποδώσει, παραμένει προς το παρόν άγνωστο.

Μια ισορροπημένη αποτίμηση

Αν επιχειρήσει κανείς μια ψύχραιμη αποτίμηση με αντικειμενική ματιά, μπορούν να ειπωθούν τα εξής:

1. Υπάρχει πραγματικό έργο;
   Ναι, υπάρχουν δημόσια ορατές δράσεις (εκδηλώσεις, podcasts, ψηφιακό υλικό). Αυτό αποδυναμώνει τα πιο ακραία σενάρια περί «ανύπαρκτου έργου».

2. Υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση;
   Ναι, και είναι πολλαπλά: κόστος, διάρκεια σύμβασης, διαδικασία ανάθεσης, πιθανή σύγκρουση συμφερόντων, χρονισμός πληρωμών. Αυτά δεν έχουν απαντηθεί με έγγραφα και πλήρη διαφάνεια.

3. Η επίκληση της νομιμότητας επαρκεί;
   Σε θεσμικό επίπεδο, όχι. Για ένα Επιμελητήριο που διαχειρίζεται δημόσιους πόρους, η πολιτική και η ηθική λογοδοσία απαιτούν:

   • πλήρη δημοσιοποίηση παραδοτέων,

   • αναλυτικές οικονομικές καταστάσεις,

   • ανοικτή ενημέρωση του Δ.Σ. και των μελών.

4. Τι κρίνεται από εδώ και πέρα;

   • Αν θα παρουσιαστεί ένας πλήρης, τεκμηριωμένος φάκελος έργου.

   • Αν ο έλεγχος του Υπουργείου (και τυχόν της Δικαιοσύνης) θα επιβεβαιώσει ή θα διαψεύσει υποψίες κακοδιαχείρισης.

   • Αν το Επιμελητήριο θα μπορέσει να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των μελών του.

Άποψη / Ανάλυση: Βελιτσίστας Θωμάς