Η φετινή καλοκαιρινή περίοδος άφησε ανεξίτηλα σημάδια στην ορεινή Κορινθία. Η Στυμφαλία και ο Φενεός, δύο από τις πιο όμορφες και περιβαλλοντικά πολύτιμες περιοχές της Πελοποννήσου, βρέθηκαν αντιμέτωπες με καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν όχι μόνο οικισμούς αλλά και ένα από τα σημαντικότερα ελατοδάση της χώρας. Σήμερα, λίγους μήνες μετά, ο υπουργός Υποδομών & Μεταφορών Χρίστος Δήμας ανακοινώνει με ανάρτησή του την ολοκλήρωση των πρώτων αντιπλημμυρικών και αντιδιαβρωτικών έργων «σε χρόνο-ρεκόρ».
Πρόκειται αναμφίβολα για μια θετική εξέλιξη. Σε μια χώρα που συχνά κατηγορείται για βραδύτητα και γραφειοκρατία, η ταχεία κινητοποίηση υπηρεσιών και η άμεση ανάθεση και υλοποίηση μελετών συνιστά εξαίρεση. Η συνεργασία Υπουργείου Περιβάλλοντος, Δασικών Υπηρεσιών, Περιφέρειας Πελοποννήσου, Δήμου Σικυωνίων και της Τράπεζας Πειραιώς που χρηματοδότησε τις μελέτες, δείχνει ότι όταν υπάρχει πολιτική βούληση, οι μηχανισμοί μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά.
Ωστόσο, τα πραγματικά κρίσιμα ερωτήματα αρχίζουν τώρα.
Η αναδάσωση: μια μακρόχρονη υπόθεση που απαιτεί συνέπεια, επιστημονική στρατηγική και διαφάνεια
Η αποκατάσταση του ελατοδάσους δεν είναι μια υπόθεση που λύνεται με εξαγγελίες. Το έλατο είναι ένα ευαίσθητο είδος, που αναγεννάται δύσκολα και μόνο υπό συγκεκριμένες οικολογικές προϋποθέσεις. Η επιτυχής αναδάσωση απαιτεί:
- μακροχρόνιο σχεδιασμό,
- επιστημονική τεκμηρίωση,
- επαναλαμβανόμενη παρακολούθηση,
- και κυρίως πολιτική συνέχεια ανεξαρτήτως προσώπων και κυβερνήσεων.
Η ιστορία έχει δείξει ότι η Ελλάδα συχνά «θυμάται» τις πληγείσες περιοχές μόνο στις πρώτες εβδομάδες μετά την καταστροφή. Μετά, η προσοχή μετατοπίζεται αλλού. Το στοίχημα για την ορεινή Κορινθία είναι να μη μείνει η σημερινή κινητοποίηση μια «εικόνα ταχύτητας», αλλά να αποτελέσει την αρχή ενός πραγματικού, βιώσιμου σχεδίου αναγέννησης.
Αντιπλημμυρικά έργα: αναγκαία, αλλά όχι αρκετά από μόνα τους
Η υλοποίηση κορμοδεμάτων, κλαδοπλεγμάτων και άλλων αντιδιαβρωτικών παρεμβάσεων είναι απολύτως απαραίτητη. Αλλά συνήθως λειτουργούν ως προσωρινή ασπίδα. Η ορεινή μορφολογία της Στυμφαλίας και ο μεγάλος όγκος νερού που δέχεται η περιοχή τον χειμώνα καθιστούν τους κινδύνους έντονους – και διαρκείς.
Η πραγματική θωράκιση θα έρθει όταν:
- δημιουργηθούν μόνιμα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας,
- αποκατασταθούν τα φυσικά οικοσυστήματα,
- και εφαρμοστούν πολιτικές πρόληψης, όχι μόνο καταστολής.
Ο ρόλος των τοπικών κοινωνιών
Οι κάτοικοι των χωριών της Στυμφαλίας και του Φενεού γνωρίζουν καλύτερα από όλους τι σημαίνει κίνδυνος πλημμύρας ή διάβρωσης. Η συμμετοχή τους στον σχεδιασμό και την παρακολούθηση των έργων είναι απαραίτητη – όχι ως τυπική «διαβούλευση», αλλά ως ουσιαστικός εταίρος.
Η τοπική κοινωνία πρέπει να βλέπει, να αξιολογεί και να ενημερώνεται διαρκώς για όσα γίνονται. Η διαφάνεια όχι μόνο δημιουργεί εμπιστοσύνη, αλλά λειτουργεί και ως μοχλός πίεσης για συνέχιση των παρεμβάσεων.
Μια ευκαιρία για νέα περιβαλλοντική πολιτική
Η ανάρτηση του Χρίστου Δήμα και τα έργα που ανακοινώνει αποτελούν ένα καλό πρώτο βήμα. Δείχνουν ότι το κράτος μπορεί να κινηθεί γρήγορα όταν το αποφασίσει. Αποτελούν όμως και υπενθύμιση ότι η Ελλάδα πρέπει να περάσει από τη διαχείριση κρίσεων στην εποχή της πρόληψης και της ανθεκτικότητας.
Η Στυμφαλία και ο Φενεός μπορούν να γίνουν παράδειγμα προς μίμηση — αλλά και παράδειγμα προς αποφυγή, αν δεν ολοκληρωθεί το έργο που ξεκίνησε.
Επιμέλεια άρθρου – Ανάλυση: Βελιτσίστας Θωμάς
