Τρίπολη – 20 Νοεμβρίου. Με σαφές μήνυμα προσανατολισμένο στη γνώση, τη συνεργασία και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους σε περιφερειακό επίπεδο, ολοκληρώθηκε η Ημερίδα Κοινωνικής Ένταξης της Περιφέρειας Πελοποννήσου, στο πλαίσιο της Πράξης «Περιφερειακό Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ένταξης» του Προγράμματος Πελοπόννησος 2021-2027. Η εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στην Τρίπολη, επεδίωξε όχι μόνο την παρουσίαση των δεδομένων της κοινωνικής αποστέρησης στην περιοχή, αλλά και την αναζήτηση πρακτικών εργαλείων για πιο αποτελεσματικές πολιτικές κοινωνικής συνοχής.
Αναδεικνύοντας τα στρώματα της κοινωνικής πραγματικότητας
Η ημερίδα έφερε στο προσκήνιο στοιχεία και αναλύσεις γύρω από την υλική αποστέρηση και τον κοινωνικό αποκλεισμό – δύο παραμέτρους που, ιδιαίτερα μετά τις διαδοχικές κρίσεις της τελευταίας δεκαετίας (οικονομική, υγειονομική, ενεργειακή), έχουν αποκτήσει έντονη γεωγραφική και κοινωνική διαφοροποίηση.
Οι εισηγητές, μεταξύ των οποίων πανεπιστημιακοί και στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, παρουσίασαν ένα πλέγμα μεθοδολογιών χαρτογράφησης κοινωνικών ανισοτήτων. Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η Περιφέρεια δεν περιορίζεται στην απλή συλλογή δεδομένων, αλλά επιχειρεί τη μετάβαση σε ένα σύστημα συνεχούς ανάλυσης – ένα εργαλείο που μπορεί να προσφέρει πραγματική πυξίδα στον σχεδιασμό πολιτικών.
Μία εκδήλωση με πρακτικό και όχι μόνο θεωρητικό χαρακτήρα
Σημαντική ήταν και η διοργάνωση workshop με τη συμμετοχή στελεχών κοινωνικών δομών από Δήμους, Κέντρα Κοινότητας και φορείς της κοινωνίας των πολιτών. Το εργαστήριο ανέδειξε πρακτικές χρήσιμες για την ενδυνάμωση του Περιφερειακού Μηχανισμού Κοινωνικής Ένταξης, με έμφαση:
-
Στην καλύτερη ανταλλαγή δεδομένων και πληροφοριών μεταξύ φορέων
-
Στη χρήση σύγχρονων αναλυτικών εργαλείων
-
Στην ενίσχυση της ικανότητας των υπηρεσιών να ανταποκρίνονται σε πραγματικές τοπικές ανάγκες
-
Στην απόκτηση δεξιοτήτων για τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων
Σε μια εποχή όπου η κοινωνική πολιτική απαιτεί ευελιξία, ταχύτητα και ακρίβεια, τέτοιου είδους συνέργειες θεωρούνται προϋπόθεση για την επιτυχία.
Διοικητικός εκσυγχρονισμός και ο ρόλος της εξειδικευμένης τεχνικής υποστήριξης
Το έργο υλοποιείται με την υποστήριξη της PCM – Σύμβουλοι Μεθόδων και Διαδικασιών ΕΠΕ, η οποία αναλαμβάνει τον τεχνικό και επιστημονικό συντονισμό του Παρατηρητηρίου. Η συμμετοχή ιδιωτικού φορέα με τεχνογνωσία στα συστήματα καταγραφής και ανάλυσης δεδομένων αποτυπώνει μια τάση εκσυγχρονισμού στη λειτουργία των δημόσιων δομών.
Πρόκειται για ένα μοντέλο συνεργασίας που μπορεί να επιτρέψει στην Περιφέρεια να αξιοποιήσει εργαλεία όπως big data, ποσοτικές και ποιοτικές έρευνες, καθώς και μοντέλα πρόβλεψης κοινωνικών επιπτώσεων – τεχνολογίες που μέχρι πρόσφατα έμεναν σε πιο κεντρικά επίπεδα σχεδιασμού.
Κριτική ματιά: Η πρόκληση τώρα είναι η εφαρμογή
Αν και η ημερίδα αποτέλεσε ένα σαφές βήμα προς την ενίσχυση του κοινωνικού ρόλου της Περιφέρειας, η μεγάλη πρόκληση εντοπίζεται στο μεταξύ σχεδιασμού και υλοποίησης.
Οι πραγματικές ανάγκες των κοινωνικών ομάδων – άποροι, άστεγοι, μακροχρόνια άνεργοι, μονογονεϊκές οικογένειες, ευάλωτα νοικοκυριά – απαιτούν:
-
Συνεχή χρηματοδότηση, όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις
-
Αποτελεσματικούς μηχανισμούς εντοπισμού κρίσιμων περιπτώσεων
-
Αποκέντρωση υπηρεσιών ώστε η στήριξη να φτάνει στα χωριά, στις ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές
-
Στελέχωση των δομών με επαρκές ανθρώπινο δυναμικό
-
Διαφάνεια και αξιολόγηση των πολιτικών
Ο κίνδυνος για τέτοιες πρωτοβουλίες είναι να μείνουν στο επίπεδο της καλής πρόθεσης. Ωστόσο, η ύπαρξη του Παρατηρητηρίου ως θεσμοθετημένου μηχανισμού μπορεί – εφόσον αξιοποιηθεί σωστά – να λειτουργήσει ως εγγύηση συνέχειας.
Συμπέρασμα: Μια σημαντική βάση, που πρέπει να οδηγήσει σε πραγματική κοινωνική αλλαγή
Η Περιφέρεια Πελοποννήσου δείχνει να αντιλαμβάνεται ότι οι κοινωνικές πολιτικές δεν μπορούν πλέον να βασίζονται στη διαίσθηση ή στις γενικές εκτιμήσεις. Η τεκμηρίωση, η επιστημονική ανάλυση και η συμμετοχή των ανθρώπων της πρώτης γραμμής αποτελούν τα νέα εργαλεία της κοινωνικής μέριμνας.
Η ημερίδα δεν ήταν απλώς μια παράθεση εισηγήσεων. Ήταν ένα βήμα προς την οργανωμένη και στοχευμένη κοινωνική πολιτική, ικανή να προσεγγίσει τα πραγματικά προβλήματα των πολιτών.
Το στοίχημα, από εδώ και πέρα, είναι αν όλα αυτά θα μεταφραστούν σε πράξεις που βελτιώνουν απτά την καθημερινότητα εκείνων που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη.
Δημοσιογραφική επιμέλεια – ανάλυση: Βελιτσίστας Θωμάς
